Viðtöl
Óverjandi samningur
Hefur áhyggjur af því að öll orka OR sé bundin í vonlitlu verkefni
Elías Jón Guðjónsson
elias@smugan.is
Svandís Svavarsdóttir, borgarfulltrúi Vinstri grænna og fulltrúi flokksins í stjórn Orkuveitu Reykjavíkur, segir það óverjandi að samþykkja fjárfestingasamning iðnaðarráðherra vegna álversuppbyggingar í Helguvík. Hún telur litlar líkur á því að álverið verði að veruleika á næstu árum og hefur áhyggjur af því að öll orka Orkuveitunnar sé bundin í verkefninu og hana verði því ekki hægt að nýta í þágu atvinnuppbygginar.
Óverjandi fjárfestingasamningur
Svandís gagnrýnir harðlega fjárfestingasamning iðnaðarráðherra við Century Norðurál vegna álversuppbyggingar í Helguvík sem ríkisstjórn Samfylkingarinnar og Vinstri grænna samþykkti síðastliðinn föstudag að leggja fyrir Alþingi. Fjárfestingasamningurinn felur í sér afslætti af opinberum gjöldum og tryggingu gegn öllum mögulegum framtíðarskattahækkunum.
„Af svo mörgum ástæðum er það algjörlega óverjandi að samþykkja þennan fjárfestingasamning iðnaðarráðherra,“ segir Svandís.
„Ef að samfélagið, ríkisstjórnin eða Alþingi ætlar að taka ákvarðanir um umtalsverð fjárútlát í þágu atvinnuppbygginar eins og verið er að gera með þessum fjárfestingasamningi þá verður að taka slíkar ákvarðanir með opin augu,“ segir Svandís og heldur áfram: „Það getur ekki verið þannig að iðnaðarráðherra einn, með fyrirvara um samþykki Alþingis, taki ákvörðun um það að ríkið verði af umtalsverðum tekjum til þess að koma til móts við: Í fyrsta lagi stóriðju sem er á kostnað orkuframleiðslu, í öðru lagi að það sé á Suðvesturhorninu og í þriðja lagi við bara eitt fyrirtæki.“
Svandís veltir því fyrir sér hvort það standist að svona samningur sé bara gerður við eitt tiltekið fyrirtæki. „Viljum við svoleiðis lausnir, að ráðherrann einn sitji á fundi með fulltrúa eins fyrirtækis sem er, samkvæmt ársreikningi fyrir árið 2008, í miklum vanda?“ spyr hún og heldur áfram: „Á iðnaðarráðherrann einn að hafa heimild til þess að gefa einhverjar skuldbindandi yfirlýsingar, með fyrirvara um samþykki Alþingis, í þágu þessa eina fyrirtækis sem bindur hendur orkuframleiðenda á öllu suðvesturhorninu?“
Orkusamningur bindur alla orku Orkuveitunnar
Orkuveitan gerði í upphafi árs nýjan raforkusölusamning við Century Norðurál vegna álvers í Helguvík. Fyrirtækin gátu ekki bundið fyrri samning sem var í gildi milli fyrirtækjanna vegna þess að hvorugt þeirra gat fjármagnað nauðsynlegar framkvæmdir. Svandís lagðist gegn samningnum og segir hann brjóta gegn hugmyndafræði sjálfbærrar þróunar sem Orkuveitan hefur sjálf viljað vinna eftir.
„Það er engin yfirsýn í málinu. Það er bara verið að selja einu fyrirtæki brot af orkuþörf þess fyrir þetta stóra verkefni, 250 MW af 625 MW, án þess að fyrir liggi hvernig fyrirtækið ætlar að afla þeirrar orku sem umfram er,“ segir Svandís og heldur áfram: „Þetta er óásættanlegt ef Orkuveita Reykjavíkur ætlar að standa undir nafni. Við vitum ekkert um raflínurnar, orkuöflunarmöguleika Hitaveitu Suðurnesja né hvort að Landsvirkjun ætlar að koma að málinu þvert á fyrri yfirlýsingar og svo framvegis.“
Svandís segir að með þessum samningi hafi Orkuveitan verið að ráðstafa allri sinni orku til mjög langs tíma til álframleiðslu. „Þetta er gert þrátt fyrir það að hafa verið með ýmis járn í eldinum. Þarna er lokað á þann möguleika að selja orku til annarra fyrirtækja“. Hún segir stjórn Orkuveitu Reykjavíkur hafa fengið langan lista yfir fyrirtæki hafa verið í viðræðum við Orkuveituna á undanförnum mánuðum og misserum.
Orkusamningur lokar á aðra möguleika
„Þetta eru ekki tveir aðilar, þetta eru þónokkur fjöldi aðila. Sumir hafa horfið frá viðræðum en sumir hafa lýst yfir áhuga. Það er alveg ljóst að með þessum samningi við Century Norðurál þá erum við að loka á allar viðræður við þessa aðila,“ segir Svandís. Hún segir að listanum séu aðilar sem vilja stunda margskonar starfsemi, þar á meðal reka gagnaver og kísilhreinsun. Hún veltir því einnig upp hvort ekki megi horfa til grænmetisframleiðslu. „Hefur sú umræða verið tekin? Hvað eru grænmetisbændur að borga fyrir þá orku sem þeir eru að kaupa?“ spyr hún.
Svandís veltir því einnig fyrir sér hvort álíka fjárfestingasamningur og iðnaðarráðherra veifar framan í álframleiðendur standi öðrum til boða. „Er þetta eitthvað sem við getum dregið að borðinu þegar við erum að tala við alla þessa aðila?“ veltir hún upp og heldur áfram: „Getum við sagt að á Íslandi sé þannig umhverfi að til boða standi allskonar ívilnanir til viðbótar við ódýra orku? Erum við með þetta í hendi? Hefur verið tekið einhver ákvörðun um slík fyrirheit?“
Álver í Helguvík ólíklegt á næstu árum
Svandís segir það blasa við að fjármögnun Century á Helguvíkurverkefninu sé vægast sagt í verulegu uppnámi. „Það þarf ekki annað enn að lesa ársskýrslu fyrirtækisins og þær umræður sem fóru fram þegar hún var kynnt til þess að átta sig á því hversu ólíklegt það er að álver rísi í Helguvík á næstu árum,“ segir Svandís og heldur áfram: „Eins og staðan er nú á alþjóðlegum fjármálamörkuðum þarf engan sérfræðing til þess að sjá hversu ólíklegt er að þetta fyritræki geti fjármagnað á næstu árum jafn miklar og dýrar framkvæmdir og uppbygging álvers í Helguvík er.“
Vill fjölbreyttar og raunhæfar lausnir
Svandís segir nauðsynlegt að horfa í aðrar en áttir en eingöngu til áliðnaðar. „Við þurfum raunhæfar lausnir í atvinnusköpun. Við þurfum líka að hugsa um að arðurinn af þeim iðnaði sem við seljum orkuna til skili sér að miklu meira leyti inn til íslensks samfélags heldur en þessi álfyrirtæki hafa gert.“
Svandís telur töluverðs tvískinnungs gæta í orkuiðnaðinum. „Við erum að tryggja okkar í bak og fyrir þegar við erum að standa fyrir samningum erlendis á vegum REI eða slíkra fyrirtækja eða félaga,“ segir Svandís og heldur áfram: „En þegar við erum hér heima með Orkuveitu Reykjavíkur þá seljum orkuna til stóriðju á leyniverði. Og enginn veltir fyrir sér áhættunni gagnvart almenningi. Hver ber skaðann ef illa fer? Það fer bara beint á reikning hjá almennings. Það verður almenningur sem tekur skellinn, eins og alltaf.“
„Ef að við eigum að ná að spyrna við fótum og sækja fram þá gerum við það á forsendum þeirra auðlinda sem við eigum. Þær eru fólkið, orkan, fiskurinn og landið okkar og aðrar auðlindir,“ segir Svandís og heldur áfram: „Það er kominn tími fyrir nýja sýn. Við verðum að nota nálgun sjálfbærrar þróunar. Það gengur ekkert öðruvísi. Það gengur ekki að beita gamaldags aðferðum eins og þessi samningur endurspeglar. Þessar aðferðir tilheyra tímanum fyrir hrun. Samningar af þessu tagi leiða til hruns og steyptu okkur í þann vanda sem við stöndum fyrir núna. Leiðin upp úr öldudalnum er til. Það er sýnin til lengri framtíðar þar sem hagsmunir barnanna okkar og barnabarnanna eru lagðir til grundvallar sérhverri ákvörðun.
Athugasemdir (13)
-
Héðinn Björnsson skrifar:
Það skal tekið in í hugmyndina um aukna grænmetisræktun að þeir munu geta nýtt orkuna í jarðhitavökva niður á umtalsvert lægra hitastig en þegar aðeins er nýtt það sem hægt er að nota til rafmagnsframleiðslu (hiti yfir 150-180 °C). Einnig er sívaxandi öryggisvandamál fyrir Íslendinga að vera svo bundnir innflutningi á matvælum að aðeins sé til matur til tveggja mánuða eftir innflutningsstopp.
-
Elfa Jóns skrifar:
Ég bý erlendis ... og var spurð að því nýlega hvort Ísland væri ekki með heilmikla gróðurhúsaræktun á grænmeti/ávöxtum, þar sem við höfum svo ódýrt rafmagn. Ég gat auðvitað engan veginn játt því.
Hollendingar ku framleiða til útflutnings, talsvert meira að segja, og ekki njóta þeir sömu náttúruauðlinda og við.
Ég er mikið búin að velta þessu fyrir mér síðan. Hvað er málið?
Fer bara öll okkar raforka í álið? -
gvald skrifar:
Grænmetisræktun er ágæt, en að halda að það þurfi bara hita til að rækta grænmeti er beinlínis rangt. Það þarf sól og í Hollandi er dagsbirta umtalsvert lengur en á Íslandi. VG og aðrir verða svo að svara því hvort ljósmengun af upplýstum mörgum hekturum af gróðurhúsum sem sést tugir kílómetra sé mengun sem þeir sætta sig við.
-
Jakob Þór Haraldsson skrifar:
Enn og aftur sýnir Svandís að hún er yfirburðar stjórnmálamaður, en Össur er bara "lýðskrumari af verstu gerð!". Fyrir löngu nóg komið af "álverum", þau greiða lágt verð fyrir þess orku, en aðilar sem vilja setja upp "netþjóna útibú hérlendis" borga mun hærra verð. Okkur ber að skapa fljölbreytara atvinnulíf, ekki endalaust að vera með öll okkar egg í álverkefnum, slíkt er "fábjánaskapur" og það hlýtur að vera hægt að hugsa á nýjum nótum, eða hvað??
kv. Heilbirgð skynsemi -
Elfa Jóns skrifar:
Já, ég veit ekki.
Kannski er það bara dagsbirtan sem gerir gæfumuninn, en einhvern veginn hljómar það nú samt undarlega.
Og ætli við getum ekki framleitt öggulítið fleiri gúrkur áður en það verða gróðurhús hér í hektaravís, ég sé nú ekki að það sú hætta sé yfirvofandi eins og stendur :) -
GG skrifar:
Af hverju ekki meiri grænmetisræktun? Það er þjóðráð að reyna að framleiða flest sem við þurfum sjálf. Hjálpa bændum með því að niðurgreiða orku til þeirra.
Vonandi verða stjórnvöld svo framsýn að þau stöðva frekari álversframkvæmdir. Af hverju ekki að leggja áherslu t.d. á netþjónabúin? Það gengur ekki að ana áfram stefnulaust í þessum málum eins og hefur verið það er ýmislegt til annað en ál. -
Elfa Jóns skrifar:
Ég fór að kíkja eftir þessu með dagsbirtuna. Eftir þeim upplýsingum sem ég gat gúgglað mig til, þá er meðaldagsbirtan voðalega lítið meiri í Hollandi en á Íslandi. En sveiflur á milli árstíða eru að sjálfsögðu meiri hér.
Svo ég skil enn ekki af hverju við getum ekki farið í meiri gróðurhúsarækt.
Persónulega hef ég ekkert á móti álverum, né annarri stóriðju í hóflegu magni, ég vill aðallega sjá að við nýtum auðlindina (orkuna) sem best. Og að næstum gefa hana í stóriðju virðist ekki vera svo svakalega góður business. Sjálfsagt að skoða aðra möguleika með opnum huga.
-
Sigurður Jónsson skrifar:
Afhverju haldið þið að Svandís hafi tengt græmetið við rafmagn? Jú vegna þess að það þarf rafmagn til að lýsa upp gróðurhúsin þegar dagsbirtuna skortir.
-
Elfa Jóns skrifar:
Vissulega Sigurður.
En ef Hollendingar geta framleitt grænmeti í gróðurhúsum, með því að nýta aðkeypt rafmagn, og haft af því arð ... af hverju getum/gerum við það ekki?
Við ættum að hafa hagræði af talsvert ódýrari orku og við virðumst ekki þurfa að lýsa mikið fleiri stundir.
Svo ég skil ekki í hverju aðstöðumunurinn liggur. -
Unnsteinn J skrifar:
Sammála Elfa, nú er ég búinn að búa hér í Hollandi síðan í September. Ég hef ekki fundið mikinn mun á dagsbirtunni hér og heima. Nema hvað þá að ég held að í sumar þá verði nú ekki jafn bjart hér eins og á Íslandi.
Hvað sem því líður.
Þá vil ég minna fólk á að grænmetisbædnur fá ekki þennan MEGA afslátt á raforku eins og Álverin fá. Síðustu tvö árin hef ég heyrt að grænmetisbændur hafi átt í vandræðum með að framleiða allt það grænmeti sem markaðurinn er að biðja um. Sem þýðir þá í mínum huga að þeir verða að fá meiri orku til að geta búið til meira grænmeti!
Ég lýsi hér með eftir könnunum á því hvað ungt fólk vil starfa við, hefur eitthver gert þannig kannanir og hverjar vru niðurstöðurnar. Því að við verðum að hugsa þetta lengra heldur en bara til næstu 5 ára eða svo. Ef ungt fólk í framhaldsskólum stefnir allt á að vinna í álverum, þá auðvitað á að byggja fleirri álver. En ef ungt fólk vill vinna við eitthvað annað og þeirra draumastörf eru ekki tengd stóriðju þá verðum við að hlusta!
Það er ungafólkið sem mun þurfa að taka við því sem verið er að búa til núna. Það er þessvegna mikilvægt að hafa þau með í ráðum!! Við getum ekki verið svona sjálfselsk og hugsað bara 5-10ár fram í tímann!! Við þurfum 50ára plan helst 80ára plan.
Álver fyrir mér eru bara skammtímalausnir sem gamla fólkið vil vegna þess að stjórnvöld virðast ekki geta hugsað lengra en nef þeirra nær!
Ég er 22 ára og ég vil ekki vinna í álveri í framtíðinni.
Ég vil vinna í fyrirtæki sem er sjálfbært, sem tekur mið að því hvað er að gerast í þjóðfélgainu, sem hugar að einstaklingum og félgaslega partinum. Ég vil að barnabörnin mín geti unnið í þannig fyrirtækjum og ég vil að þau geti haft val! Já ég segi barnabörnin mín vegna þess að ég er að hugsa lengra en næstu 20 árin eða svo! -
101 skrifar:
.
Nú er lag þegar fjármálaráðherra skipar nýja stjórn Landsvirkjunar að hún taki á því máli að selja grænmetisræktendum rafmagn á stóriðjuverði.
.
Þjóðin á auðvitað að framleiða eins mikið af matvælum og hægt er og þarna er lag.
-
VoloBiaffaf skrifar:
<a href\=http://shine.yahoo.com/channel/none/buy-inderal-online-1662174/>inderal medication</a> , inderal online
-
kictEntaica skrifar:
<a href\=http://shine.yahoo.com/channel/none/buy-inderal-online-1669214/>do zorcor and inderal interact</a> , inderal for migranes
<a href\=http://shine.yahoo.com/channel/none/buy-inderal-online-1669727/>inderal 80mg</a> , inderal la contraindications
<a href\=http://shine.yahoo.com/channel/none/buy-inderal-online-1669891/>inderal la order online no prescription</a> , tetracycline and inderal
Skrifa athugasemd