Frjálslyndir boða endurkomu

Endurunninn boðar hann upprisu

29.7.2009 11:35 Fréttaskýringar

Frjálslyndi flokkurinn lofar óvæntri innkomu í íslensk stjórnmál nú með haustinu. Innkoman mun verða í formi tíðinda sem vænta er í fréttatilkynningu frá flokknum sem hefur mátt muna sinn fífil fegurri. Þetta kemur fram á heimasíðu flokksins en þar er jafnframt greint frá því að flokkurinn, sem ekki á lengur fulltrúa á þingi, hafi lokið endurskipulagningu á fjármálum flokksins. Jafnframt er greint frá því að flokkurinn hafi fundið sér nýtt húsnæði við Suðurlandsbraut.  

Flokkur markaður sundrung og deilum

Flokkurinn kom illa undan síðustu kosningum; náði ekki tveggja og hálfs prósenta fylgi í nýafstöðnum kosningum, kom ekki manni á þing og átti því ekki rétt á fjármagni sem stjórnmálaflokkum sem því ná fá á fjárlögum hvers árs.  Formaður flokksins greindi frá því að skuldir flokksins næmu um sex milljónum króna að kosningum loknum og að fara þyrfti í átak til að koma böndum á þær skuldir og semja við lánadrottna. En það var ekki einungis fjárhagsstaða Frjálslyndra sem þótti benda til að dagar flokksins væru taldir. Sundrung og innbyrðisdeilur hafa sett mark sitt á flokkinn næstum frá stofnum hans en félagsmenn í honum voru um 680 við síðustu kosningar.

Flokkurinn var upphaflega stofnaður af Sverri Hermannssyni, fyrrverandi ráðherra Sjálfstæðisflokksins og bankastjóra Landsbankans, stuttu eftir að Sverrir hafði horfið úr seinna embættinu eftir ásakanir um spillingu. Flokkurinn var að stórum hluta skipaður fyrrum flokksmönnum Sverris af Vestfjörðum sem átöldu Sjálfstæðisflokkinn fyrir varðstöðu hans um kvótakerfið og frjálst framsal veiðiheimilda sem þeir töldu að leikið hefði byggðir landsins og landið allt illa og ekki náð markmiðum sínum. Núverandi formaður flokksins og fyrrum varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins, Guðjón Arnar Kristjánsson, var einn af stofnendum flokksins og fyrsti þingmaður hans í Vestfjarðarkjördæmi. Með Guðjóni náði svo Sverrir Hermannsson á þing sem fulltrúi flokksins í Reykjavík í kosningunum 1999. Í kosningunum 2003 tvöfaldaðist þingmannatala flokksins er þingmenn flokksins urðu fjórir. Þeim fækkaði þó aftur í þrjá áður en kom að næstu kosningum þegar Gunnar Örlygsson sagði skilið við flokkinn og gekk til liðs við þingflokk Sjálfstæðisflokksins. Stuttu síðar náði flokkurinn óvænt manni að í borgarstjórn Reykjavíkur. Þar var á ferð Ólafur F. Magnússon, sem sagt hafði skilið við borgarstjórnarflokk Sjálfstæðisflokksins og flokkinn sjálfan þar stuttu áður.

Jóns þáttur Magnússonar – Á  ysta kanti í málefnum útlendinga

Í kosningunum árið 2007 hélt flokkurinn fjórum mönnum. Sætið í borgarstjórn hélst sömuleiðis í borgarstjórn í kosningum til sveitarstjórna árið 2008 og enn leiddi Ólafur listann. En það ár yfirgaf líka Sverrir Hermannsson flokkinn með nokkrum látum og dóttir hans Margrét sömuleiðis. Margrét hafði árangurslaust reynt að komast á þing og í borgarstjórn fyrir flokkinn en ekki haft árangur sem erfiði. Hún hafði gegnt starfi framkvæmdastjóra flokksins frá stofnun hans en var sagt upp störfum vegna deilna við formanninn og þingflokkinn.

Margrét var á þessum tíma einnig varaborgarfulltrúi flokksins í Reykjavík en borgarfulltrúinn Ólafur F. og þar með borgarstjórnarflokkurinn gekk þarna úr Frjálslynda flokknum. Guðjón Arnar sem orðinn var formaður rak Margréti úr stóli framkvæmdastjóra. Raunar lagði Guðjón ítrekað áherslu á að Margréti hefði verið sagt upp störfum en hún ekki rekin, en þær útskýringar Guðjóns breyttu litlu fyrir þá sem töldu á sér og sínum troðið innan flokksins. Ný stefna flokksins í málefnum innflytjenda  átti líka sinn þátt í brotthvarfi Margrétar. Fyrir kosningarnar 2007 hafði flokkurinn talað fyrir því að enn frekari hömlur yrðu settar fyrir komu útlendinga til landsins. Margrét hafði raunar átt nokkuð erfitt með að verja þá stefnu og jafnan gert tilraun til að tóna hana talsvert niður í viðtölum fyrir kosningar, og talaði þannig þvert á það sem félagar hennar sögðu.

Stuttu fyrir þær kosningar hafði félagsskapurinn Nýtt Afl, sem boðið hafði fram í kosningunum 2001, en ekki komið að manni, gengið til liðs við Frjálslynda flokkinn. Nýtt afl var þó litla meira en einn maður, Jón Magnússon lögmaður. Hann fór á endanum alla leið inn á þing í kosningunum árið 2008 fyrir Frjálslynda en þá náði flokkurinn aftur fjórum mönnum að þó breytingar yrðu á þingliði hans. Jón hafði eins og svo margir aðrir í Frjálslynda flokknum slitið sínum pólitísku barnskóm innan Sjálfstæðisflokksins og raunar gott betur enda var Jón varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins á fyrri hluta níunda áratugarins.

Hin nýja stefna flokksins í málefnum innflytjenda, sem átti raunar seinna eftir að sundra flokknum og gera hann áhrifalausan annars staðar en á Alþingi var frá Jóni komin en virtist falla vel að skoðunum þáverandi forystu flokksins. Mörgum þótti stefnan þegar á var tekið rýr og lítið annað en upphrópanir um fækkun útlendinga, en til þeirra mætti rekja ógrynni vandamála, allt frá lækkun launa til fjölgunar glæpa. Það var ekki síst blaðagrein Jóns sem hleypti illu blóði í ákveðinn hluta flokksmanna – og marga landsmenn. Hún lagði línurnar. Litli krúttlegi kvótaandspyrnuflokkurinn sem barist hafði fyrir því að sjálfsagður réttur hvers manns væri handfærarúlla var nú farinn að halla sér að öfgahægri flokkum Evrópu. Handfærarúllan vék fyrir handpikkun á landamærum landsins:

„Enginn má skilja orð mín svo að ég sé á móti Pólverjum eða öðru kristnu fólki úr okkar heimshluta. Sem dæmi þá er mér afar vel við Dani, Svía og Norðmenn [.,.]Ég vil ekki fá hingað fólk úr bræðralagi Múhameðs sem hefur sín eigin lög og virðir ekki lágmarksmannréttindi og misbýður konum. Ég vil ekki fá til Íslands hópa sem eru til vandræða allsstaðar í Evrópu,“ sagði Jón meðal annars í grein sinni Ísland fyrir Íslendinga, sem hann skreytti reyndar einnig með spurningarmerki, en hún birtist í Blaðinu í aðdraganda kosninga 2007. Jón Magnússon yfirgaf svo Frjálslynda stuttu fyrir kosningarnar í vor, og gekk aftur til liðs við Sjálfstæðisflokkinn.

Magnúsar saga Hafsteinssonar – Múslimar höfðu af honum meirihlutann

En þar með var ekki raunarsögu Frjálslynda flokksins lokið. Magnús Þór Hafsteinsson sem kjörinn var á þing fyrir flokkinn árið 2003 en misst sæti sitt í kosningunum 2007 var einnig varabæjarfulltrúi flokksins á Akranesi eftir kosningarnar 2008. Flokknum hafði þar tekist í fyrsta sinn að mynda meirihluta og þá með Sjálstæðislfokki. En það varði ekki lengi. Fyrst sagði aðalbæjarfulltrúinn sig úr flokknum, en hún hafði reyndar ekki verið í flokknum þegar kosið var til sveitarstjórnarinnar, en úr honum fór hún eftir stutt stans. Þá vegna þess að Kristinn H. Gunnarsson hafði tekið sæti á lista flokksins í Norðvesturkjördæmi eftir að hafa gengið úr Framsóknarflokknum, sem hann hafði gengið í eftir að hafa gengið úr Alþýðubandalaginu.

En skellurinn kom svo þegar Magnús Þór, sem sæti átti í félagsmálaráði Akraness, hóf mikla herferð gegn móttöku á annan tugs palestínskra flóttakvenna til landsins. Magnús taldi fjármunum bæjarbúa betur varið í annað og hóf að berjast af afli gegn þátttöku bæjarins í málinu. Klofningur hafði myndast innan eins manns bæjarstjórnarflokks Frjálslyndra og óháðra í bæjarstjórn Akraness. Svo langt gekk þetta að eini bæjarfulltrúi flokksins gekk úr honum í Sjálfstæðisflokkinn, sem þar með átti hreinan meirihluta í bæjarfélaginu. Flokkurinn hafði þannig dottið út úr eina meirihlutanum sem hann hafði gengið inn í undir eigin nafni. Magnús átti síðar eftir að reyna að komast aftur inn á þing en án árangurs. Hann reyndi raunar líka að steypa formanni flokksins Guðjóni Arnari en það tókst ekki heldur. Magnús sagði sig svo úr Frjálslynda flokknum, um það leyti sem ljóst var að flokkurinn hafði beðið afhroð og ekki náð inn manni í síðustu kosningum.

Ólafs saga Magnússonar – út og bannað að koma inn

Ólafur F Magnússon og hans pólitísku píslarsögu þekkja svo flestir. Hann gekk úr Frjálslynda flokknum um leið og Margrét en síðar átti eftir að kulna milli þeirra tveggja, þegar Margrét átti þátt í að mynda hinn svokallaða hundrað daga meirihluta í borgarstjórn eftir REI-hneykslið. Ólafur var þá í veikindaleyfi en var varla kominn úr því leyfi þegar hann sleit meirihlutanum og gekk í eina sæng með sínum gömlu félögum í Sjálfstæðisflokknum og varð borgarstjóri. Sá meirihluti entist stutt. Ólafur óskaði í framhaldinu eftir því að ganga aftur til liðs við Frjálslynda en var tekið vægast sagt fálega. Ólafur hélt þó áfram að sækja fundi flokksins en var oft illa tekið. Um svipað leyti logaði reyndar flokkurinn í illdeilum vegna ráðningar framkvæmdastjóra. Guðjón Arnar hafði þá ráðið vin sinn og bæjarfulltrúa á Ísafirði í stöðuna, sem Sigurjón Þórðarson fyrrum þingmaður flokksins í kjördæmi Guðjóns hafði talið að eyrnamerkt hefði verið sér.

Kristinn og Fönix

Það er varla hægt að ljúka þessari yfirreið yfir starfsemi flokksins án þess að minnast á þátt Kristins H. Gunnarssonar sem gekk til liðs við flokkinn í aðdraganda kosninga 2007. Kristinn hafði þá í nokkur ár verið einn á ysta kanti í Framsóknarflokknum og gekk að lokum úr þeim flokki. Fyrir vikið var Sigurjón Þórðarson, þingmaður í Norðvesturkjördæmi, látinn færa sig um set yfir í Norðausturkjördæmi, án þess að fá þar framgang eða þingsæti. Fljótlega eftir að Kristinn komst á þing fór að bera á óánægju með störf hans og öfugt. Kristinn var ekki  sáttur við framgang flokksins, eða öllu heldur Magnúsar Þórs, í flóttamannamálinu og hætti hann því fljótlega að sækja þingflokksfundi flokksins. Þingflokkurinn var því þriggja manna. Raunar kvarnaðist enn úr þingflokknum þegar Jón Magnússon ákvað að yfirgefa hann fyrir föðurhús sín í Sjálfstæðisflokknum stuttu síðar.

Flokkurinn gekk því til kosninga laskaðri en nokkru sinni síðasta vor. Enn héldu úrsagnir úr honum áfram þegar Ásgerður Jóna Flosadóttir, sjálfskipaður talsmaður fátækra til margra ára og nýkjörinn varaformaður hans sagði sig úr flokknum og bar við deilum sem enginn virtist lengur botna. Uppskeran var enda rýr og flokknum gekk illa þrátt fyrir að hafa verið í stjórnarandstöðu á einhverju mesta niðurlægingaskeiði nokkurs starfandi meirihluta þegar bankarnir íslensku hrundu í október síðastliðin. Það var bugaður formaður sem ræddi við fréttamenn á kosninganótt í kosningamiðstöð hans á Nýbýlaveginum í Kópavogi. Guðjón taldi örlög flokks síns óráðin.

Fámennt var á kosningaskrifstofunni en meðan viðtalið við formanninn fór fram kom til handalögmála milli þeirra fáu sem enn voru eftir í flokknum við kosningaskrifstofuna; og saga flokksins myndbirtist þannig þeim sem til sáu. Lítið hefur heyrst til flokksins síðan utan frétta af skuldastöðu flokksins sem nú virðist hafa verið reddað. Í tilkynningu frá flokknum frá í gær segir hins vegar að flokkurinn muni rísa úr öskustó á hausti komanda. Eins og fuglinn Fönix, í formi fréttatilkynningar. Flokkurinn hafnar í leiðinni Icesave samningunum; krefst aðgerða í þágu heimilanna og hafnar niðurskurði í málefnum aldraðra og öryrkja. Ræturnar eru enn á sínum stað í kafla þar sem breytinga er krafist á núverandi sjávarútvegskerfi; réttur hvers og eins til að eiga bát og handfærarúllu er ítrekaður og hafnar alfarið aðild að ESB. Hvergi er minnst á útlendinga og þörfina á því að að koma þeim úr landi eða setja við komu þeirra hingað sérstakar skorður.

Bræðralag Múhameðs spámanns er ekki lengur helsta ógn Íslands að mati flokksins, heldur er það sem fyrr bræðralag útgerðarmanna sem er höfuðóvinurinn. Handfærin virðast í bili hafa komið í veg fyrir handpikkun við landamærastöðvar. Óvinir innanlands eru verkefni dagsins, og hinir hafa verið settir á salt. Frjálslyndi flokkurinn er kominn aftur og þó fækkað hafi í áhöfninni standa nú sem fyrr tveir Vestfirðingar í brúnni, hvort þeir eru þar einir mun væntanlega koma í ljós í fréttatilkynningu í haust.

Senda grein