Það vex sem hlúð er að
Sjálfhverfa víki fyrir samkennd og samhug
Það vex sem hlúð er að. Þessi ljóðlína úr kvæði Kristjáns frá Djúpalæk, Mitt faðirvor, er holl áminning til okkar Íslendinga í þeim þrengingum sem þjóðin er að ganga í gegnum. Það er ótrúlega mikill sannleikur og boðskapur sem felst í þessari einföldu setningu sem er þó svo innihladsrík. Í henni felst leiðarljós sem hverjum Íslendingi væri hollt að skoða. Að líta í eigin barm horfa fram á veginn og spyrja: ,,Hverju er ég að hlúa að í mínu lífi? Hverju vill ég hlúa að í framtíðinni? Hverju þarf íslenska þjóðin að hlúa að?”
Undanfarin ár hafa þeir sem ráðið hafa ferðinni í íslensku þjóðfélagi fyrst og fremst verið að hlúa að veraldlegum gæðum og uppbyggingu svo um munar. Blindaðir af góðærinu hafa ráðamenn greitt götu græðginnar. Þeir hafa geyst áfram gagnrýnilítið og eftirlitslaust að því er virðist á ógnarhraða inn í splunkunýja og framandi framtíð. Dýrkun á þeim sem þóttust eiga peninga og áttu vini og eignir í útlöndum fór ekki fram hjá neinum. Þeir voru fyrirmyndir þjóðarinnar. Margir hrifust með í dansinum í kringum gullkálfinn og voru ánægðir með sig og sitt. En hjá flestum var góðærið þó alltaf rétt handan við hornið.
Veisla í nafni stöðugleika og hagvaxtar
Allir voru hvattir til að taka þátt í veislunni í nafni stöðugleika og nauðsynlegs hagvaxtar. Þessi falski heimur samæmdist ekki gildismati allra. Margt fólk átti erfitt með að fóta sig í þessu svokallaða góðæri. Margir gáfust upp aðrir hleyptu sér í skuldir sem þeir sjá nú ekki fram úr. Bilið milli þeirra sem mest höfðu og þeirra sem lítið höfðu jókst hratt. Lítill skilningur virtist vera á að svona þjóðfélag hentaði ekki öllum. Væri andstætt þeim gildum sem margir vildu halda á lofti og lifa eftir. Sumir þrífast nefnilega betur á góðum gildum en peningum og græðgi. Neysluþjóðfélagið hefur lítið uburðarlyndi gagnvart slíku. Það krefst fyrst og fremst mikilla viðskipta, fjárstreymis og skilyrðislausrar neyslu.
En skjótt skipast veður í lofti. Eins og hendi væri veifað hefur íslenskur veruleiki snúist upp í andhverfu sína. Í dag erum við skuldug, ráðvillt og reið þjóð. Minnisvarðar um góðærið og græðgina standa víða. Minnisvarðar um þjóð sem fór langt fram úr sjálfri sér. Þar sem framboð á öllu veraldlegu var langt umfram eftirspurn og kaupgetu þjóðarinnar. Fullklárað fyrsta flokks íbúðarhúsnæði stendur autt og bíður eftirspurnar. Byggingakranar og hálfklárað húsnæði hvert sem augum er litið. Verslunar- og skrifstofuhúsnæði og ýmsar dótabúðir bíða eftir eftirspurn sem 300.000 manna þjóðfélag á aldrei eftir að svara og verið er að flytja bíla úr landi þar sem hugsanleg eftirspurn er.
Eftirspurn dagsins
Í dag er eftirspurn eftir nýrri hugsun og nýjum/gömlum gildum. Það er eftirspurn eftir réttlátu og sanngjörnu þjóðfélagi þar sem allir hafa tækifæri. Ekki bara þeir sem hafa völd, peninga og auðveldan aðgang að hvoru tveggja. Það er eftirspurn eftir þjóðfélagi þar sem sjálfhverfan víkur fyrir samhyggð og samkennd. Þar sem traust og heiðarleiki ríkir. Nokkuð sem skort hefur á í góðærinu. Þetta eru verðmætin sem fólkið í landinu er að kalla eftir. Alvöru þjóðfélag með aðvöru leiðtogum og stjórnendum sem njóta traust í ljósi gerða sinna og framkomu.