Hvað er VG eiginlega að hugsa?
Það er kunnara en frá þurfi að segja að innan Samfylkingarinnar eru uppi miklar efasemdir um stjórnarsamstarfið við Sjálfstæðisflokkinn. Í fyrsta lagi vegna þess að hugmyndafræði þess flokks undanfarin ár og áratugi er gjaldþrota - hinn nýi laissez-faire-kapítalismi Hannesar Hólmsteins og Eimreiðarhópsins er hér með afsannaður á Íslandi og um heiminn. Í öðru lagi vegna þess að samstarf við Sjálfstæðisflokkinn virðist ekki geta farið fram öðruvísi en í hjúpi leyndar - þar sem undansláttur, feluleikir og spunatilraunir eru orðin markmið í sjálfu sér langt umfram allan eðlilegan trúnað og varúð. Leyndarhyggjan er hluti af sjálfum kúltúr Sjálfstæðisflokksins, og á sér rætur bæði í embættisaðal og forstjóraskrifstofur. Í þriðja lagi vegna þess að flokknum er illa treystandi þegar gefur á: Forystan hefur verið í fumi og fáti frá fyrsta degi, og ekki bætir úr að aftur og aftur birtist á framsviðinu uppvakningur sem telur sig enn hafa völdin í konungsríkinu - og virðist hafa í fullu tré við þá hvolpa tvo sem þar eiga að heita við stjórnvöl. Menn hafa í stuttu máli efasemdir um að Sjálfstæðisflokkurinn sé stjórntækur - eða réttara sagt stjórnhæfur - eftir viðburði síðustu vikna.
Hér við bætist svo það að atburðarásin tók umboðið af ríkisstjórninni. Almenningur hefur misst á henni nauðsynlegt traust - og raunar á stjórnvöldum samanlögðum og stjórnarandstöðunni líka. Yfir stendur stjórnmálakreppa, sem hvenær sem er getur breyst í stjórnarkreppu. Sú staða er uppi þangað til nýtt umboð er fyrir hendi - hjá nýrri ríkisstjórn hverjir sem hana mynda. Slíkt umboð getur fengist með kosningum, sem við teljum mörg að hljóti að vera á dagskrá á næsta ári, eða með sannfærandi stefnuáætlun til skemmri tíma þar sem einnig væri samið um kjördag.
Tregðulögmál
Sérhvert stjórnarsamstarf hefur sér til varnar innbyggt tregðulögmál. Þar koma við sögu smáir hagsmunir og litlar tilfinningar - hvað verður um mig, stöðuna mína, launin, bílinn? - og auðvitað aðeins merkilegri pælingar - hvernig reiðir flokknum af, komum við niður standandi eða á fjórum fótum? - en að lokum verðum við að gera ráð fyrir að foringjarnir hugsi um þjóðarhag og velti fyrir sér hvort annað stjórnarmunstur svari betur kalli tímans en það sem enn er við lýði.
Þá er að litast í kringum sig af sjónarhóli Samfylkingarinnar - einsog menn eru að gera þessa dagana. Og að bragði verður ljóst að aðrir kostir en að þrauka með íhaldinu byggjast allir á samræðu milli Samfylkingarinnar og VG - á náttúrlegu bandalagi vinstriflokkanna tveggja.
Þegar persónuþvargi og gömlum erjum sleppir er snýst ágreiningur þessara flokka fyrst og fremst um ESB. Og Evrópusambandið má taka útfyrir sviga með ýmsum hætti - einkum þeim vísa málinu til þjóðarinnar þar sem um það mynduðust formlegar já- og nei-hreyfingar. Flokkarnir hefðu á meðan tækifæri til annarra nauðsynjaverka.
Öll önnur ásteytingarmál eru frekar ómerkileg, stafa sum af ólíkri stöðu flokkanna síns hvorumegin við gaddavírinn milli stjórnar og stjórnarandstöðu en sum hafa sögulegar ástæður sem oft er einsog haldið við af ímyndar- og fylgissóknarástæðum.
Einsog Davíð
Þessvegna veit maður ekki hvað VG er eiginlega að hugsa þessa dagana. Í staðinn fyrir að snúa sér í átt til Samfylkingarinnar - og búast við hinu sama af okkur - hafa Steingrímur og félagar í fararbroddi vinstrigrænna dundað á hverjum degi við að smíða sér sem hvassasta sérstöðu, sem að lokum tognar svo á að hún tengist helst hægriöfgaöflunum heimastjórnarmegin í Sjálfstæðisflokki. Steingrímur og Ögmundur berjast gegn sjálfsögðu og óhjákvæmilegu láni frá AGS (takk, Haraldur veðurfræðingur) - einsog Davíð. Þingflokkur VG heldur að íslenska krónan sé hluti af handboltalandsliðnu - einsog Davíð. Forysta VG belgir sig upp í þjóðrembuofsa gegn Bretum og fiktar við landráðakenningar útaf Icesave-reikningunum - einsog Davíð. Og formaður hinna vinstrigrænu telur ræðuhöld seðlabankastjóra afar ánægjuleg og dettur ekki í hug að hann eigi að víkja. Frekar en Davíð sjálfum.
Nú er málum svo komið að afstaða VG frá degi til dags er að verða helsta límið í stjórnarsamstarfinu. Foringjum VG virðist í mun að sýna Samfylkingunni sem oftast og ákafast að engir kostir bjóðist nema áfram veginn með íhaldinu.
Hvað er VG eiginlega að hugsa? Um Davíð?