Lífið er óvissuferð
Samskipti í öryggisleysi
Sumum líður ágætlega í óvissu og finnst jafnvel spennandi að taka áhættu. Líklega ætti maður að segja: Guði sé lof! Ef slíkt fólk væri ekki til yrði kannski lítil framþróun og þar að auki fremur dauflegt í veröldinni. Hver myndi þá brjóta blað, klífa hæstu tinda og nema ný lönd? Ég held hins vegar að öllum þorra fólks sé meinilla við mikla óvissu.
Þeir öfgafyllstu vilja helst bæði vera með belti og axlabönd. Ætli ég teljist ekki til þess hóps. Orðatiltækið "að hafa fast land undir fótum" hljómar eins og fegursta tónverk í mínum eyrum og ég er bókstaflega með ofnæmi fyrir áhættu. Líklega er ég bara svona gamaldags. Áhættufælni hefur a.m.k. ekki þótt mjög smart á undanförnum árum.
Fólki sem skortir glannagenið getur þó fundist óvissuferð með vinnufélögunum skemmtileg tilbreyting og sömuleiðis heimsóknir til framandi landa. En það eru bara stuttir skreppitúrar. Allt þetta gamla, góða og hversdagslega bíður heima: Fjölskyldan, vinirnir, vinnan, inniskórnir og hafragrauturinn. Þess vegna grípur okkur engin örvænting þótt við vitum ekki hvert ferðinni er heitið eina helgi eða við villumst óvart í fjarlægri heimsálfu. Við lítum á það sem ævintýri.
Öðru máli gegnir þegar óvissuástand helltist óvænt yfir okkur á heimavelli og við vitum ekki hvað það mun vara lengi. Þá verða margir óöruggir og hræddir - og slík líðan getur auðveldlega spillt samskiptum við annað fólk. Samskiptum sem einmitt eru svo mikilvæg þegar erfiðleikar steðja að.
Nú ríkja óvissutímar og margir eru kvíðafullir. Á næstunni verðum við því að vanda okkur alveg sérstaklega í mannlegum samskiptum. Við þurfum að tipla svolítið á tánum og muna að fleirum en börnum og viðkvæmum sálum getur liðið illa í óvissunni. Karlar í krapinu geta fundið til ótta, merkilegt nokk, og kjarnakonur sömuleiðis. Áhyggjurnar sjást ekki endilega utan á fólki eða opinberast í orðum þess - en þær geta komið fram í daglegri umgengni, jafnt á vinnustöðum sem heimilum. Kvíði getur t.d. brotist fram í pirringi, óþolinmæði, neikvæðni, smámunasemi og reiði. Að sjálfsögðu er ekkert gaman að vera nálægt einstakling sem hefur allt á hornum sér, núna á þessum síðustu og verstu. Nóg er nú samt. Yfirleitt bætir það þó örlítið stöðuna ef við skiljum hvað að baki býr.
En óvissu verður aldrei útrýmt úr mannlegu samfélagi. Lífið sjálft er ein allsherjar óvissuferð.