Tímamót í þjónustu við fólk með fötlun?
Um næstu áramót er fyrirhugað að færa málefni fatlaðra frá ríki til sveitarfélaga og munu þessi áform hafa áhrif á um 1200 félagsmenn SFR sem starfa að málefnum fatlaðra um land allt. SFR hefur ásamt öðrum hagsmunaðilum komið að breytingarferlinu, m.a. með setu sinni í starfshópi á vegum félagsmálaráðuneytisins um réttindi og stöðu starfsmanna við yfirfærsluna. Ljóst er að það ríkir djúpstæður ágreiningur á milli SFR og Sambands íslenskra sveitarfélaga um hvernig farið verður með réttindi starfsmanna við yfirflutninginn. Sambandið setur sig alfarið gegn heildartryggingu á réttarstöðu starfsmanna og hefur gefið út þá yfirlýsingu að þau muni ekki semja við SFR um kaup og kjör þeirra starfsmanna sem nú eru í félaginu. Við flutninginn munu starfsmenn falla undir annan kjarasamning. SFR hefur mótmælt þessum áformun harðlega, enda fá allir aðrir starfsmenn málefna fatlaðra að vera áfram í sínu stéttarfélagi og leggur félagið þunga áherslu á að félagsmenn í SFR njóti sömu mannréttinda og aðrir starfsmenn málaflokksins.
Félagsmálaráðuneytið vonast til þess að sátt um starfsmannamálin og stéttarfélagsaðild náist sem fyrst þannig að vinna við undirbúning lagafrumvarps geti farið fram með eðlilegum hætti. Tímaáætlun sem lögð var til grundvallar flutningsins er löngu sprungin. Til stóð að lagafrumvörp sem varða málaflokkinn yrðu lögð fyrir Alþingi um mánaðarmótin mars – apríl á þessu ári. Nú er ljóst að það mun gerast í fyrsta lagi á haustþingi. Starfshópur félagsmálaráðuneytisins um starfsmannamálin hefur meira og minna verið óstarfhæfur síðan í byrjun desember vegna stífni sambandsins. Málefni starfsmanna eiga samkvæmt tímaáætluninni að liggja fyrir í maí en miðað við framgang mála í starfshópnum eru litlar líkur á að það mál skýrist fyrir sumar. Verkefnisstjóri félagsmálaráðuneytisins vegna flutningsins hefur tjáð SFR að ekki standi til að klára vinnu varðandi lagafrumvörp fyrr en sátt væri ríkjandi um starfsmannamálin. Að mati SFR er þetta algjört grundvallaratriði og er því ólíklegt að frumvörpin liggi fyrir snemma á haustþingi.
Starfsnám stuðningsfulltrúa hófst árið 1993 og hefur á undanförnum árum verið lagður mikill metnaður í að auka færni starfsmanna innan málefna fatlaðra. SFR hefur áhyggjur af fjárhagsramma sveitarfélaganna til að standa myndarlega að þessum þætti í framtíðinni, t.d að því hvernig núverandi nám verði metið til launa í nýjum aðstæðum og launakerfi. SFR hefur lagt mikla áherslu á að fagþekking og reynsla tapist ekki við yfirfærsluna og að réttindi starfsfólks verði tryggð með lagasetningu, bæði hvað varðar rétt til kjarasamningsgerðar, rétt til áframhaldandi aðildar að Lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins og til þess réttar til að vera áfram í SFR. Starfsfólk í þjónustu við fólk með fötlun hefur vaxandi áhyggjur af því að launakjör og réttindi verði ekki tryggð við yfirfærsluna til sveitarfélaganna. Krafa félagsmanna SFR er mjög skýr og einróma; að starfsfólk sem eru félagsmenn í SFR, haldi félagsaðild sinni í félaginu og tryggi þannig réttindi sín og starfskjör.
Ljóst er að fyrirhugaður flutningur má ekki undir nokkrum kringumstæðum eiga sér stað nema til þess að auka gæði þjónustunnar við fólk með fötlun. Ef ekki verður komið til móts við þarfir starfsfólks, þannig að þekking, reynsla og kjör verði tryggð, verður erfitt að uppfylla þessar kröfur. Núverandi staða í málinu er því mikið áhyggjuefni þegar takast skal á við verkefni af þessari stærðargráðu. SFR krefst þess að unnið verði að því að eyða þeirri óvissu sem ríkir um starfsöryggi félagsmanna SFR innan málaflokksins þannig að hægt verð að vinna að því að efla þjónustu við fólk með fötlun og bæta hana eins og best getur.
Alma Lísa Jóhannsdóttir,
Höfundur starfar hjá SFR
Skrifa athugasemd