Um þúfur og hóla
Davíð Stefánsson formaður félags Vinstri grænna í Reykjavík ritar grein í Fréttablaðið 24. febrúar um meint „ástand” í flokknum og segir að engin ástæða sé til að hafa áhyggjur af klofningi. Fyrst víkur hann þó að framkvæmd forvals VG í Reykjavík í byrjun mánaðarins og segir það staðreynd „að framkvæmd forvalsins var almennt til mikillar fyrirmyndar.” Það er nokkuð sérkennileg afstaða í ljósi þess að formaður kjörstjórnar gaf frambjóðendum misvísandi upplýsingar, að fylgismenn að minnsta kosti eins frambjóðenda teigðu prókjörsreglur til hins ítrasta sér í hag og að öll kjörstjórnin var í kjölfarið þvinguð til að segja af sér. Í ljósi þessa skilur maður ekki alveg að „almenn ánægja” hafi ríkt innan stjórnar VG með forvalsstjórnina. En nóg um það.
Steingrímur og Ögmundur
Það er ekkert undarlegt að hagsmunahópar togist á innan eins stjórnmálaflokks. Það er landsbyggðin og dreifbýlið, láglaunafólk og betur settir, femínistar og miðaldra karlar sem eru hræddir við að missa völd (eins og sumir kalla það) o.s.frv. Stundum kristallast slík átök í deilum einstakra forystumanna, þótt ágreiningur Steingríms og Ögmundar virðist fyrst og fremst snúast um Icesave-arfleifðina og vegna átaka um viðbrögð við vorsamningnum um það leiðindamál fór Ögmundur úr ríkisstjórninni síðastiðið sumar. Ögmundur hefur einnig gagnrýnt hvernig ríkisstjórnin dansar nánast alfarið eftir pípu alþjóða gjaldeyrissjóðsins og fleira má til tína.
Nú hefur náðst nokkur ávinningur varðandi Icesave, ef marka má fréttir um að boðið sé upp á að vaxtagreiðslur lækki um 60-70 milljarða (nema einhver óþverri sé undirliggjandi sem ekki hefur komið fram). Ætli megi ekki þakka baráttu Ögmundar einna helst fyrir þann ávinning, en hann barðist einarðlega í allt sumar til að ná samstöðu í málinu milli stjórnar og stjórnarandstöðu og kostaði til þess ráðherraembættinu. Í ljósi þess er einkennilegt að Steingrímur fer til London með þá félaga „Knoll og Tott” og vinnur náið með stjórnarandstöðunni en heldur Ögmundi vandlega utan við þá samninga sem nú fara fram. Hér hefði ekki veitt af breiðri samstöðu í þingflokki Vinstri grænna.
Kynslóðaskipti
Davíð bendir réttilega á að fjölgað hafi í flokknum og sé það ein undirrót skoðanaágreinings innan hans. Þessir nýju einstaklingar eru „gjarnan í yngri kantinum og sumir hafa aðrar áherslur en þeir sem lengur hafa starfað.” Hér er orðræðan óljós, hvaða áherslur hefur nýja fólkið? Vill það ganga lengra í átt að félagslegum úrbótum og jöfnuði en flokksmenn lögðu upp með, eða e.t.v skemur. Vill þetta fólk hverfa frá byggðasjónarmiðum eða efla þau. Vill þetta fólk ganga í EB eða er það enn eindrægnara á móti því en þeir sem fyrir eru. Hér vantar að segja hvernig þessar nýju áherslur valda deilum innan flokksins eða hverjar þær eru. Ef það e femínisminn, hvers vegna þá ekki að segja frá því?
Ný staða
Í mínum huga er ekkert efamál hvert er stærsta vandamál flokksins, það er svik við stefnuskrá hans og kosningaáherslur frá því í vor. Þegar ríkisstjórnin samþykkti 16. júlí 2009 að sækja um aðild að EB ̶ sem síðan hefur hálflamað íslenska stjórnkerfið fyrir nú utan kostnaðinn sem af umsókninni flýtur ̶ sveik hún eitt helsta kosningaloforð sitt og fékk, að því er séð verður, ekkert í staðinn, en Samfylkingin heldur öllu sínu. Það hefur hægt á stóriðjubrjálæðinu í bili, ekki af því að ráðherrar VG séu á móti því heldur af því að fjármagn fæst ekki. Jóhanna Sigurðardóttir lofar álveri í Helguvík og Katrín Júlíusdóttir álveri á Bakka en forsvarsmenn VG æmta ekki gegn slíkum yfirlýsingum. Þegar Svandís Svavarsdóttir reynir að fara eftir lögum varðandi umhverfismat fær hún nánast engan stuðning frá samstarfsflokknum. Hægt gengur að afnema kvótakerfið enda fær Jón Bjarnason lítinn stuðning frá samráðherrum sínum í því máli, að minnsta kosti fer sá stuðningur afar lágt. Svona mætti áfram telja bæði stórt og smátt þar sem Vinstri grænir koma litlu af sínum málefnum fram, orka ráðherranna virðist fara í að bregðast við aðsteðjandi bráðavanda, meðan fjármagnsöflin eru að ná vopnum sínum og keppast við að endurreisa „gamla” Ísland útrásarvíkinganna á rústum skjaldborgar heimilanna.
Undanslátturinn gagnvart aðildarumsókninni að EB var sem blaut tuska framan í flokksmenn og klauf ekki bara 14 manna þingflokkinn heldur allan flokkinn niður í annálaða grasrót. Yfir þann ágreining verður ekki dregið með því að skrifa hógværar og jákvæðar greinar eins og Davíð Stefánsson gerði, og gerði vissulega vel og af góðum hug, heldur þarf að finna betri leiðir til að lágmarka skaðann. Ef til vill er orðið of seint að afturkalla umsóknina en flokkurinn ̶ þingflokkurinn og allir forystumenn flokksins ̶ þarf að gefa gefa sameinginlega yfirlýsingu um andstöðu sína við umsóknina. Það gæti verið fyrsta skrefið til að þétta raðirnar.