Raunasaga skipulagsmála í Reykjavík
Saga skipulagsmála í Reykjavík er raunasaga. Framkvæmdir hafa oft verið illa grundaðar og hægt að nefna æði mörg skipulagsslys, þótt niðurrif gamalla húsa og háhýsabyggðin á síðustu árum svokallaðs góðæris hafi líklega toppað þá slysasögu. Alvarlegast í þeirri rennu má segja að sé tillitsleysið við nærverandi byggð. Búið er að eyðileggja strandlengju Reykjavíkur að norðanverðu þar sem forljótir kassar skyggja á fjölbreytta byggðina og útsýni þeirra sem á bak við þennan háhýsamúr búa er stórlega skert. Kórónan er Langavitleysan og Eyktarturninn við Höfðatorg sem tekur sólskinið að miklu leyti frá íbúum í Túnunum. Viðlíka dæmi er vanhugsuð staðsetning bygginga Háskólans í Reykjavík við rætur Öskjuhlíðar sem kallar á afar kostnaðarsöm umferðarmannvirki. Ætli megi ekki kallast táknrænt fyrir bílaborgina Reykjavík, að íþrótta- og æskulýðsmiðstöð Vals á Hlíðarenda er núna alveg römmuð inn af breiðum umferðargötum með þungri umferð.
Það virðist nefnilega svo að menn gleymi oft þegar ráðist er í stórvirki í borginni að taka tillit til þeirrar umferðar sem slíkt kallar á. Umræða um byggð á flugvallarsvæðinu í Vatnsmýri, sem byggingarverktakar hafa mótað og stjórnað, hefur fyrst og fremst snúist um hvað þar séu verðmætar lóðir en lítið sem ekkert um umferðarmál. Er skemmst að minnast sýningar, sem Reykjavíkurborg stóð fyrir, með alls konar glæsilegum hugmyndum um hugsanlega byggð og má enn sjá á skiltum á bak við Perluna, en í engri þeirra var einu sinni reynt að gera einhverja grein fyrir lausn á umferðarvandanum. Í einni þeirra var reyndar sýndur vegarspotti sem lá út í miðjan Kollafjörð og endaði þar!
Tíu til fimmtán þúsund manna byggð í Vatnsmýri kallar á nýjar umferðaræðar. „Besta” lausnin er auðvitað brú yfir á Kársnesið og ryðja síðan breiðgötu þvert í gegnum íbúðabyggðina þar. En að vísu hefur hinum vísu talsmönnum byggðar í Vatnsmýrinni víst láðst að bera slíkar hugmyndir undir Kópavogsbúa. Önnur leið er að gera göng undir Öskjuhlíðina en ekki er ljóst hvar þau ættu að koma upp í hinn endann, líklega hjá Borgarspítalanum og þá eru menn farnir að tala um veg upp eftir miðjum Fossvogsdalnum sem í eina tíð taldist nú goðgá að minnast á.
Meðan talsmenn byggðar í Vatnsmýrinni hafa ekki svarað því hvernig leysa á umferðarvandann, sem slík byggð mundi valda, þá er þarflaust að eyða fé og tíma í draumkenndar hugmyndir um sælubyggð þar.
Í þeim furðulegu deilum innan Samfylkingarinnar sem upp komu nú fyrr í haust er því haldið fram að allir flokkar í borginni nema einn, sem þar að auki mælist varla, hafi lýst því yfir að flugvöllurinn eigi að víkja úr Vatnsmýrinni og þar skuli byggt. Samkvæmt skoðanakönnunum eru allir flokkar hins vegar klofnir í afstöðu til málsins, meiri hluti flestra þeirra eða allra á landsvísu er fylgjandi því að flugvöllurinn verði áfram þar sem hann er enda líta landsbyggðarmenn á það sem byggðamál, þ.e. að flugvöllurinn sé mikilvægur fyrir samgöngur í hinum dreifðu byggðum landsins.
Í þeim flokki þar sem ég þekkti best til, þ.e. VG, þá man ég ekki eftir einni einustu fundarsamþykkt um að flugvöllurinn ætti að fara úr Vatnsmýrinni. Málið hefur aldrei verið rætt á landsfundi eða flokksráðsfundi, svo ég muni, og heldur ekki á félagsfundi í Reykjavíkurfélaginu. Sönnu nær er að hugmyndin um brottrekstur flugvallarins var áhugamál fáeinna borgarfulltrúa á sínum tíma en ég hygg að þeir sem harðast gengu fram í því máli séu ekki lengur í borgarstjórn. Það er því fáránlegt að halda því fram að Vinstri grænir styðji almennt brottflutning flugvallarins. Ekki veit ég hvernig umræður eða samþykktir um þetta mál eru hjá öðrum flokkum, en hygg það sé með svipuðu móti.
Að lokum. Gjarna er vísað í kosningu um framtíð flugvallarins sem fram fór í Reykjavík árið 2001 og var aðeins bundin við íbúa í Reykjavík þótt málið snerti landsbyggðamenn ekki síður, svo lýðræðislegt sem það fyrirkomulag var nú. Sjálfstæðisflokkurinn hvatti sína fylgismenn til að hundsa þessar kosningar enda var þátttaka var afar dræm, innan við 40% atkvæðisbærra manna ómakaði sig á kjörstað. Niðurstaðan var sú að tæplega 400 fleiri vildu að flugvöllurinn færi (14.913 á móti 14.529) og þýddi það að innan við 20% þeirra sem voru á kjörskrá vildu að flugvöllurinn væri lagður niður. Það er útúrsnúningur að kalla slíkt afgerandi niðurstöðu eða samþykki.
Síðustu daga hefur maður séð á vef Reykjavíkurborgar vanburða tilraun til einhvers konar íbúakosningar í hverfum um einskis verð mál. Það sýnir þó að borgaryfirvöld telja unnt að kjósa um mál sem snerta landsmenn. Í ljósi þessa ætti að vera vandalaust að kjósa á nýjan leik um framtíð Reykjavíkurflugvallar við sveitarstjórnarkosningarnar í vor.