Steingerving Íslands
Einkaþotur klessa á steintröll
Steindýrin er bók eftir Gunnar Theodór Eggertsson sem fjallar um dýr í þorpi nokkru sem steingervast og um leið og það gerist þá gleyma hinir fullorðnu öllu um tilvist þeirra, aðeins börnin muna. Í flestum íslenskum ævintýrunum voru það hins vegar tröllin sem steingervðust þegar sólin skein á þau. Það ætti öllum að vera ljóst hverjir eru nú í hlutverkum tröllanna óvarfærnu, það eru íslensku bankarnir sem stækkuðu og stækkuðu en þoldu ekki sólarljósið þegar því var beint að þeim. Því miður höfðu þeir ákveðið að stinga íslensku þjóðinni eins og hún lagði sig í pokaskjattann sinn og því hrundum við til jarðar um leið og steintröllin sem hafa flogið með okkur um himinhvolfin stirðnuðu. Einkaþotur skullu á þríburaturnunum - og í þetta skiptið var þjóðin aldrei þessu vant öll um borð, ekki bara þeir ríkustu.
En hvað um steindýrin? Hverjum erum við strax byrjuð að gleyma? Hvað var fyrst skorið niður? Jú, auðvitað þeir sem mega sín jafnvel enn minna en við, þeir sem hafa það svo miklu miklu verr, þeir sem aldrei hafa átt svo mikið sem almenningsflugvél til þess að hrapa úr. Þróunaraðstoð hefur þegar verið skorin niður á meðan meiru verður eytt í varnarmál, þótt deila megi um hvort margt sé eftir sem sé þess vert að verja - eiga erlendir herrar einhvern tímann eftir að leika okkur jafn grátt og okkar innlendu herrar gerðu, getur innrás nokkurn tímann orðið jafn skaðleg og útrásin?
Ástæðu þess að steindýrin steingervast má rekja djúpt í iður jarðar, rétt eins og vanda þróunarlandanna má rekja til vestrænna velmegunarríkja. Það hefði verið óskandi að kreppa Vesturlanda hefði að minnsta kosti þau jákvæðu áhrif að jafna veröldina örlítið en því miður stefnir í að þótt heimskapítalismanum hafi mistekist að gera alla örlítið ríkari þá eigi honum eftir að takast að gera alla örlítið fátækari með hruninu sem nú á sér stað.
Þegar að kreppir þarf vissulega að spara við sig ýmsan óþarfa - en því miður líta flest vestræn stjórnvöld innst inni á þróunaraðstoð sem óþarfa. En sumar smáþjóðir eru stærri en aðrar. Við höfum, réttilega, verið þakklát örþjóðinni Færeyjum sem og Pólverjum - sem hingað til hafa talist mun fátækari en við - fyrir örlátan stuðning þeirra á erfiðum tímum - en er ekki tímabært að sýna stórmennsku alvöru smáþjóðar (eins og Færeyja) og hjálpa þeim sem minnst mega sín? Því þótt við höfum það skítt núna þá eigum við aðeins á hættu að tréna aðeins. En við lifum þetta af þótt skuldaklafar, atvinnuleysi og álag muni örugglega vega af lífskraftinum. En þeir sem lifa á dollar á dag lifa ekki lengi ef sá dollar verður tekinn af þeim, það eru steinmanneskjurnar sem við kunnum að vera að skapa og erum strax byrjuð að gleyma.
En ef við gleymum þeim gleymum við okkur sjálfum, okkur sjálfum sem við vorum mörg rétt að byrja að muna eftir aftur nú í kreppunni. Mundu mig ég man þig lofuðum við hverju öðru skriflega í tíu ára bekk og það er kominn tími á að standa við þessi heit. Ef við sýnum ábyrgð, samstöðu og samkennd með heimsbyggðinni á erfiðum tímum er aldrei að vita að hún svari í sömu mynt. Við þurfum að hjálpast að við að komast út úr þessari súpu, til þess að sjá sólarljósið aftur, og það gerum við saman. Ekki bara við 300 þúsundin heldur við 6 milljarðarnir.
Ásgeir H Ingólfsson