Lífsleiðir smáborgarar
Dubbeldusch
Leikstjóri: Björn Hlynur Haraldsson
Leikarar: Hjálmar Hjálmarsson*, Harpa Arnardóttir, Davíð Guðbrandsson, María Heba Þorkelsdóttir, Kristjana Skúladóttir og Sveinn Ólafur Gunnarsson.
Sýnt í Hafnafjarðarleikhúsinu, í samvinnu við Vesturport **
Leikritið Dubbeldusch er frumraun Björn Hlyns Haraldssonar sem leikskálds, auk þess sem hann leikstýrir verkinu sjálfur, og segir frá miðaldra hjónum sem hafa verið gift lengi. Kannski alltof lengi þar sem í upphafi verksins virðist sem þau hafi ekki lengur mikið til að tala um. En þau eiga uppkomin son og dag einn kemur hann í óvænta heimsókn til þeirra í sumarbústað fjölskyldunnar. Sonurinn lumar á óvæntum en gleðilegum fréttum en við það koma upp á yfirborðið leyndarmál sem hafa kraumað undir niðri lengi vel, leyndarmál sem getur sundrað fjölskyldunni fyrir fullt og allt.
Dubbeldusch er verk sem veltir upp á áleitnum spurningum. Skiptir máli hvaða valkosti við tökum í lífinu? Er æskilegt að segja frá öllum leyndarmálum? Hvað er sönn hamingja? Og svo framvegis. Þrátt fyrir þessar stóru spurningar tekst Birni Hlyni og leikhópnum að hnýta þessu saman í sýningu sem er mátulega löng, ekki of dramatískt og í heildina séð afskaplega vel heppnuð. Björn Hlynur hefur sýnt bæði á sviði og í bíó að hann er hinn ágætasti leikari en með þessu verki sýnir hann að sannir hæfileikar hans liggja líkast til á bak við tjöldin, sem penni og sem leikstjóri. Það er varla feilnóta slegin í Dubbeldusch og fáu sem má finna að. Leikurinn er til fyrirmyndar, sýningin verður aldrei langdregin, samtölin eru snjöll og persónurnar skýrar. Eitt sem ég var mjög sáttur með var notkun á enskuslettum, hingað til hafa enskuslettur í íslensku leikhúsi og kvikmyndum aðallega vakið upp kjánahroll hjá undirritiðum. Það er eins og þær séu skrifaðar af fólki sem hefur aldrei notað þær í daglegu lífi og skrifar þær eins og þeir halda að þær séu notaðar, yfirleitt einhver misheppnuð tilraun til að vera „kúl“ og ná til unga fólksins sem verður svo bara hjákátleg. En í Dubbeldusch er raunin önnur og þar er „vel slett“ ef svo má að orði komast. Sletturnar virðast eðlilegar og eru notaðar á skapandi og smekklegan máta.
Sýningunni tekst í senn að gera glettilega grín að krísunni sem felst í að vera lífsleiður, miðaldra smáborgari og um leið að fá áhorfandann til að finna til eilítillar meðaumkunar með persónunum. Þetta er fyndið verk en um leið er undirliggjandi melankólía í því og það verður aldrei of kómískt til að ekki sé hægt að taka það alvarlega. Lífsleiðinn og eftirsjáin eru framkölluð á mjög skemmtilegan máta, t.d. í senunni þar sem hjónin sitja í bakgarðinum og hún byrjar að tala um fasteignasölu fjarskyldra ættingja sem honum gæti ekki verið meira sama um.
Þetta er kannski ekki sérlega frumlegt leikrit, svipaðar sögur hafa verið sagðar áður. Það er ekkert nýtt að gera grín að lífsleiðum smáborgurum sem eru fullir eftirsjár. En það er alltaf hægt að finna nýjan flöt á gömlu efni og leikritið er ferskt og skemmtilegt og óhætt er að mæla með því.
* Á sýningunni sem gagnrýnandi sá hljóp Hjálmar í skarðið fyrir Hilmar Jónsson, sem venjulega fer með aðalhlutverkið.
** Leikritið var upphaflega sett upp hjá Leikfélagi Akureyrar á síðasta leikári.