Meiri ógn af stjórnmálamönnum en kreppu

14.3.2010 14:40 Fréttir

Stefán Ólafsson forstöðumaður Þjóðmálastofnunar segir að Íslendingar hafi verið mjög sjálfsuppteknir í kreppunni og í raun algerlega misst sjónar á því hvernig öðrum þjóðum gangi að glíma við vandann. Í raun sé þjóðin að sleppa furðuvel frá þessu skelfilega hruni.

Ísland lendir í 10 sæti yfir þær Vesturlandaþjóðir sem hafa farið verst út úr efnahagskreppunni. Þá er landið í 20 sæti hvað varðar atvinnuleysi.

,,Við tölum eins og Norðurlöndum beri alvarleg skylda til að styðja okkur en sáralítil umræða fer hér fram um hversu alvarlegur efnahagsvandinn er þar,“ segir Stefán. ,,Dönsk heimili voru orðin mjög skuldug fyrir kreppu en þar rauk fasteignaverð upp úr öllu valdi líkt og hér. Almenningur í Danmörku þarf að búa við skert lífskjör lengi vel vegna þessa."

Skelfilegt í Írlandi og Eystrasaltslöndum

Þjóðarframleiðsla dróst saman um sex og hálft prósent á Íslandi árið 2009 en AGS, Seðlabankinn og OECD höfðu gert ráð fyrir tíu prósenta samdrætti. Í Finnlandi dróst hún saman um sjö komma átta prósent, í Danmörku um fimm komma eitt og í Svíþjóð, fjögur komma níu. Þjóðarframleiðsla minnkaði hinsvegar ðeins um eitt og hálft prósent í Noregi.  Þegar litið er til samanlagðrar þjóðarframleiðslu á árunum 2008 og 2009 lendum við í þriðja sæti á eftir Finnlandi og Danmörku en í báðum þessum löndum er meira atvinnuleysi.

Stefán bendir einnig á að kreppan sé að leika Eystrasaltsþjóðirnar mjög grátt, þar sé ástandið í raun skelfilegt. Lífskjör þar hafi verið mun lakari fyrir kreppu og velferðarkerfið lélegt. Á Írlandi sé velferðarkerfið líka afar slakt þótt landið hafi verið álitið spútnik hagkerfi eins og Ísland. Þar hafi orðið helmingi meiri samdráttur en hér auk þess sem atvinnuleysið sé meira.

Mikið vælt, minna gert

Krónan leikur lykilhlutverk í því að Ísland sökk ekki dýpra en gengishrun og verðbólga hefur líka valdið mikilli kjaraskerðingu íslenskra heimila. Stefán bendir á að í stóru kreppunni í Finnlandi, um 1990, hafi lífskjör almennings verið að skerðast um sjö til átta próset. Átján prósent finnsku þjóðarinnar gengu hinsvegar atvinnulaus. Hér sé þessu öfugt farið, gengishrunið hjálpi útflutningsgreinunum og haldi atvinnuleysi að miklu leyti í skefjum þótt vissulega sé það meira en við höfum áður séð.

Stefán segir að það sé eytt of miklu púðri í að væla og of litlu í að takast á við vandann.  ,,Það er í raun bjartara framundan en nokkur þorði að vona. Með vorinu dregur enn meira úr atvinnuleysi þar sem lág króna laðar enn fleiri ferðamenn til landsins og það er spáð hagvexti í lok ársins, þótt lítill sé.

Senda grein