Nefskattur á kreppuskuldir
Fólk fái að vita hvert skattarnir fara
Eitt blóðugasta fjárlagafrumvarp sem nokkur íslensk ríkisstjórn hefur lagt fram á Alþingi verður að óbreyttu lögfest fyrir jól. Afdrifaríkar lagabreytingar sem snerta lífsafkomu heillar þjóðar eru illa kynntar og ábyrgð falin. Smugan vill vita fyrir hvað og hverja hún á að borga næstu ár eða áratugi. Hún vill borga kreppuskatt, velmerkta Icesave, Baugum, Bjöggum og hvað þeir nú allir heita.
Almenningur, velferðin eða menntunin eru ekki vel varin í fjárlagafrumvarpinu. Meira að segja sjálfur menntamálaráðherra segir að niðurskurðurinn í menntakerfinu væri „arfavitlaus“ í venjulegu árferði, en nú sé ekki venjulegt árferði.
Fáir ef nokkrir þekkja forsendur fjárlagafrumvarpsins, ef þær eru þá til. Kröfur Alþjóðagjaldeyrissjóðsins eru líka lokuð bók. En Smugan sér það sem hún sér. Hún sér ógegnsæi, óheilindi og ójöfnuð í frumvarpi sem á að þvæla gegnum þingið án umræðu í þjóðfélaginu. Er betra að blekkja fólk þótt skuldirnar séu svakalegar og niðurskurðurinn rétt að byrja?
Er það Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn sem krefst þess að hátekjumenn sleppi? Að höfundar eftirlaunalaga haldi margföldum launum til æviloka, að bankastjórnendur fái starfslokasamninga og endurráðningar, eða að frændur og flokksfélagar stýri skilanefndum og færi sömu auðmönnum sömu eignir aftur fyrir slikk. Afhverju vill ríkisstjórnin að sjúklingar fái á sig hótelkostnað á spítölum til viðbótar við aðra erfiðleika sem fylgja því að veikjast?
Þessi ríkisstjórn var ekki lengi að finna sömu breiðu bökin og fyrri ríkisstjórnir. Að því leyti er árferðið eins og venjulega og áherslurnar líka. Auðvitað vill ríkisstjórnin ekki flíka því. Enda var kynning ráðherranna á fjárlagafrumvarpinu einkennileg. Og einhverra hluta vegna dregst ekki orð upp úr forstöðumönnum velferðar- og sjúkrastofnana um afleiðingar fjárlaga næsta árs.
Velferðarkerfi nýfrjálshyggjunnar er áfram innbyggt í fjárlagafrumvarpið. Það er slæmt þegar boðað er gagnsæi í fjármálum, stjórnmálum. Vilja menn ekki vita hvaðan reikningurinn kemur? Og hverjir eru hinir raunverulegu bótaþegar og hvað þeir hafa lagt á skattgreiðendur.
Þessvegna þarf að koma með nýjan lið inn í fjárlögin. Vel sundurliðaðan nefskatt, þar sem helstu kreppuútgjöld verða merkt . Þó verður erfitt að setja réttan verðmiða á kostnaðinn sem þjóðin ber af Sjálfstæðisflokknum, dýrasta sjúklingi Íslandssögunnar. En skilgreindur kreppuskattur hlyti samt að minna almenning á hverjir það voru sem lögðust á íslenskt þjóðfélag eins og mara. Slíkur kreppuskattur ómerkir líka gömlu markaðstugguna um að það sé velferðarkerfið sem sligar þjóðfélagið.